Veel mensen nemen dagelijks medicijnen zonder zich ooit af te vragen wat die middelen op lange termijn kunnen doen met de hersenen. Toch is het belangrijk om te weten dat bepaalde geneesmiddelen – vooral wanneer ze lang worden gebruikt of in hoge doseringen – een merkbare invloed kunnen hebben op het geheugen, de concentratie en de mentale helderheid.
Dat betekent niet dat elk medicijn automatisch “dementie veroorzaakt”. Het betekent wel dat sommige middelen het risico op cognitieve problemen kunnen verhogen, of bestaande klachten kunnen verergeren, vooral bij ouderen of mensen met een verhoogde kwetsbaarheid. Dit is vaak geen directe schade zoals bij een ongeluk, maar een langzaam effect door veranderingen in neurotransmitters, slaapkwaliteit, vitaminestatus, doorbloeding of ontstekingsprocessen in het lichaam.
Wat ook vaak onderschat wordt, is dat geheugenklachten niet altijd “normaal ouder worden” zijn. Soms zijn ze een signaal dat iets anders meespeelt: slaaptekort, stress, depressie, vitaminetekort, schildklierproblemen, diabetes, infecties, of inderdaad medicatie. Daarom is het zinvol om te begrijpen welke medicijnen in verband worden gebracht met geheugenproblemen, zodat je goede vragen kunt stellen aan je arts.
Onderstaande lijst gaat over medicijngroepen die in onderzoek vaker worden genoemd in verband met cognitieve achteruitgang. Dit is geen oproep om zomaar te stoppen, maar wel om alert te zijn, risico’s te bespreken en waar mogelijk veiligere alternatieven te overwegen.